(( کسی که مثل هیچکس نیست ))

سیبی از شاخه فرو می افتد ...

faslsard — Sun, 04 Nov 2007 20:19:06 GMT

سیبی از شاخه فرو می افتد ...

آه

و تو ، از شاخه ی نورسی فرو افتادی و در رهگذر فریاد های باد زیر پای زمین محو شدی . کاش می توانستی با من حرف بزنی ! بگویی آن جا چه می کنی ، آیا باز هم می سرایی ؟ می خواهم بدانم چه زمانی از درون شکستی ، خرد شدی ، پاره پاره شدی ، روی خاک یا زیر خاک ، من که فکر می کنم تو آنجا هم داری می جوشی ، تو ، با نوری در سر و دستی چون خوشه ی انگور بر تاک ِ زندگی نشستی و سیراب نشده ، در جستجوی سراب رفتی و با زمین یکی شدی ، زمینی که هرگز سیر نمی شود ، رفتی شاید تکرار شوی . این جا شهابی شدی و آن جا درختی تا زیر سایه های تو ، کسانی بیارامند و برگ های لطیف شعر تو ، بر سرشان فرو می ریزد تا جوانه زنند .

راستی ، آیا آن چه در دل داشتی گفتی ؟ به آن جفتی که می گفتی کاملت خواهد کرد ، رسیدی ؟ تو کجا و ما زندگان زمان کجا ! آن گاه که تو زیر شاخه ی طوبا آرامیده ای ، در این جا مشعل های فروزان شعر تو روشن خواهد شد و به گرد آن ، همتایان تو خواهند رقصید . رقصی شادمانه و در خلسه ی تابش احساس تو خواهند سوخت ، سوختنی از شوق و جذبه و تو از زخم ها سوختی به قول آن جاودانه مرد : در زندگی زخم هایی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا می خورد و می تراشد ، کاش روبروی هم می نشستیم و گفتگو می کردیم ، نه با صدا ، با سکوت ، با نگاه ، با رنگ به رنگ شدن ها ، کاش اما می شد ! ... روزی که توست و صدای تو ، چون تنها صداست که می ماند . وجود نا آرام و سرکش و بند ناپذیر تو ، چه گونه توانست این همه را تحمل کند ! زیاده ، از جام وجود انسانی بود ، آن واژگونی ها ، بی تابی ها ، سراسیمه دویدن ها ، که درون پوسته ی سوخته ی تو مهار شده بود ، توانستی همه را ، واقعا توانستی بگویی ؟

من که باور نمی کنم نیمی از آنچه می خواستی گفتی و نیمی را در دل نگه داشتی که ! ... که چه ؟ نمی دانم ، و می دانم که اندیشه ی ناب تو خواهد درخشید و از نور تو دیگران بارور می شوند و از درد ها یادگاری باقی خواهند گذاشت ، اما تو ! درد را چگونه شناختی ! از چه زمانی ! آن هم در زیستی به این کوتاهی ، چه ناباورانه ، ولی از کجا که اوج بودن در نوبدن نیست ( یا شاید اوج بودن بود ) اگر می ماندی ، کمی ، فقط کمی بیشتر چه می شد ؟ نمی دانم ، نمی دانیم ، کوتاه زیستن تو و موتسارت خیلی بهم نزدیک است و صدای تو همانند صدای متسارت جاودانه خواهد ماند . و باز هم از درد ، هیچ می دانی حداقل برخی از دردها را فقط با واژه و تصویر شناختی و ما در عصری که چنین پرشتاب می گذرد و کرور کرور می دویم به کجا ! نمی دانیم ! بی آن که به هم نگاه کنیم ! ولی نمی رسیم . آنچه تو شنیدی و خواندی ما دیدیم و لمس کردیم و چشیدیم ، لحظه هایی را که مانند قطره ی هرزه به درون ریختیم ، کشیدیم ، کشیدیم آنچه که نباید کشید ، ندیدی ، تو ، ندیدی و نمی دانی ، تو از درون می دیدی و ما با چشم و پوست و گوشت دیدیم ، خشونت انسانی را ، فقر را ، ظلم را دیدیم و نمی دانستیم تو آگاه زمانی ، در تب و تاب واژه ها و گفته هایت می خروشیدیم و می جوشیدیم ، ولی کو ، کو ، توان پرواز ! که باید پرواز را بخاطر بسپارد ، کو توان رها شدن ، رها کردن ، کو ، کو ، تو شدن و ناگفتنی ها را گفتن ، ما تنها با خودمان حرف می زنیم ، به خودمان وعده می دهیم ولی لب هایمان به هم چسبیده و دلهایمان از تپش افتاده ، تو بیا ، حرف بزن ، بنویس ، شاید بهتر زیستن را بیاموزیم ، رهایی را ، آفریدن را ، تو بیا تا بینی فردا و فرداهای دیگر ، اندیشه ی تو با تو در آنجا که جایی نیست ، تیله ی نوری خواهد شد تا همیشه بتابد و از تصویر های ذهنی تو و درد های انسانی تو نهال بارور شوند و یادگاری به جای بگذارند . راستی می شود که باز آیی ، یکبار دیگر ، نه ، احتیاجی نیست ، دفتر تولدی دیگر را می گشاییم و ترا دوباره می یابیم با آنچه وجود گستاخ تو ، در مقابل فریب دروغین زندگان عریان کرده ، تو بیا ، تا باز هم ! شاید ! ...

وزش ظلمت را می شنوی ؟

در شب اکنون چیزی می گذرد

ماه سرخ ست و مشوش

باد ما را با خود خواهد برد

شیواااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااااماهیچ

سیبی از شاخه فرو می افتد ...

faslsard — Sun, 04 Nov 2007 20:18:49 GMT

سیبی از شاخه فرو می افتد ...

آه

وزش ظلمت را می شنوی ؟

در شب اکنون چیزی می گذرد

ماه سرخ ست و مشوش

باد ما را با خود خواهد برد

پرواز را بخاطر بسپار ........ شیوااااااااااااماهیچ

faslsard — Sun, 18 Feb 2007 22:56:25 GMT

پدیده ای به نام فروغ

faslsard — Wed, 07 Feb 2007 11:01:18 GMT

پدیده ای به نام فروغ

فروغ در عرصه ی ادبیات ایران یک پدیده بود . نه تنها بود که هنوز هم هست و همیشه هم خواهد ماند . به قول یکی از معاصرین : " فروغ بدون هیچ گونه ادعای طلبی خواننده ی شعر فارسی بعد از خود را بدهکار کرد و رفت ، چون میوه ی کال بر شاخه ماند تا به رسیدگی رسید و با مرگ ناگهانیش خدا می داند چه مایه از شعر ناگفته به خاک سپرده شد و چه مضامین بسیاری که می توانست در خواننده اش صد ها احساس که یکی از آن ها حس اندیشیدن بود ایجاد کند دریغا نگافته ماند و ماند . "

از یورش توفان مرگ که سرو قامتش را بی هنگام شکست و گرچه از ریشه های کلامش سرود های دیگری به بلندای ماندن در تاریخ قد کشیده است ؛ چهل سال می گذرد .

آری از بهمن سردی که جسم فروغ را به سرمای خاک سپردند ، هزاران دل گرم به یادش تپیده است و صدها قلم با گفتن از او به روی کاغذ پر خیده است ، هر صاحب اندیشه ، شعر فروغ را به نوعی بررسی کرده و در قلمرو نقد با توجه به نکاتی از آن به کندوکاوی علاقه مندانه و موشکافانه پرداخته است که همه این سنجدین ها مُهری بر جاودانه شدن اوست ، اما براستی چرا ؟و چگونه او این چنین دارای جایگاه خاص در ادبیات شعری ایران است ، شاید هیچ کس به خوبی و واقع نگری خودش این حس و بیان نکرده باشد که می گوید :

" من آدم ساده ای هستم ، بخصوص وقتی می خواهمم حرف بزنم ، این مساله را بیش تر حس می کنم . من هیچ وقت آوزان عروضی را نخواندم اما آن ها را در شعر هایی که می خواندم پیدا کردم . بنابر این برای من حکم نبودند ، راه هایی بودند که دیگران رفته بودند . یکی از خوشبختی های من این است که نه زیاد خود را در ادبیات کلاسیک سرزمین خودمان غرق کرده ام و نه خیلی زیاد مجذوب ادبیات فرنگی شده ام ، من بدنبال چیزی در درون خود م و در اطراف خود هستم . در یک دوره ی مشخص که از لحاظ زندگی اجتماعی و فکری آهنگ خودش را دارد . راز کار در این است که این خصوصیات را درک و آن را به شعر وارد نماییم . برای من کلمات خیلی مهم هستند . چون آن ها را صاحب جان و روحیه می دانم و همچنین اشیاء را ، من به سابقه ی شعری کلمات و اشیاء کاری ندارم گیرم کسی کلمه ی انفجار را هرگز در شعر نیاورده است . من از صبح تا شب به هر سو می نگرم همه چیز در حال انفجار می بینم ، چه گونه شعری بگویم که از این احساس تهی باشد . من فکر می کنم کار هنری یک جور بیان کردن و ساختن زندگی ست ، زندگی هم چیزی ست که یک ماهیت متغیر دارد . جریانی است که مرتب در حال شکل عوض کردن و توسعه است و به همین دلیل هنر هر دوره روحیه خودش را دارد و غیر این اگر باشد ، تقلب است . من در مورد شعر خودم باید بگویم چیزی را در آن جستجو نمی کنم بلکه در شعر هایم یا شعر های دیگران تازه خودم را پیدا می کنم . می دانید بعضی ها مثل درهای باز بسته ای هستند که وقتی بازشان می کنی می بینی ارزش باز کردن را نداشته اند . اما بعضی شعر ها اصلا" در چهار چوب نیستند که باز و بسته باشند . جاده های هستند کوتاه و بلند و بلند که همچنان می توان در آن ها رفت و به رفتن ادامه داد و اگر گاهی توقف می کنیم برای دیدن چیز هایی است که در رفت و برگشت های گذشته ندیده بودیم . "

به درستی همین است . شعر فروغ همان جاده ای است که می توان با همه ی فراز و نشیب هایش سال ها در آن رفت و خسته نشد . جاده ای ست بی شباهت و بی تکرار که می توان هزاران تازگی را در آن دید و کشف کرد . ارتباطات ، آدم ها ، عواطف ، اشیاء و اجسام در شعر او دیگر گونه است . یک نگاه تازه که به بطن حقیقی هر چیز را بیش از ایهام و مجاز می بیند و این نوع دیدن برترین عامل نزدیکی ذهنیت او با تصورات خواننده است . شعر فروغ خواننده اش را با اشکال عجیب و بیان های غیر مفهوم نمی هراساند و عدم آگاهی و نفهمیدن را بر او تحمیل نمی کند . شاید نه همه ولی خیلی ها در هنگام خواندن شعر او می توانند برای لحظاتی خود را در جایگاه حسی قرار دهند و در پیچ و خم های اندیشه اش هم مسیر گردند .

در ظهر گرم و دود آلود

ما عشق مان را در نیاز کوچه می خواندیم ،

ما قلب هایمان را به باغر مهربانی های معصومانه ، می بردیم

و به درختان قرض می دادیم

و توپ با پیغام بوسه در دستان ما می گشت .

" آن روز ها " تولدی دیگر

در انتظار دره رازیست

این را به روی قله های کوه

بر سنگ های سهمگین کندند

آن ها که خط به خط سقوط خویش

یک شب سکوت کوهساران را

از التماس تلخ آکندند

" در آب های سبز تابستان " تولدی دیگر

زندگی شاید یک خیابان درازیست که هر روز زنی

به زنبیلی از آن می گذرد

هیچ صیادی در جوی حقیری که به گودالی می ریزد

مرواریدی صید نخواهد کرد

" تولدی دیگر " تولدی دیگر

و هزاران مثال دیگر و یا در حقیقت تمام جمله ها و خطوط شعر فروغ که واگوی آهنگین روز مرگی خای انسان امروز است . در واقع تمام احساساتی است که مبنای پدید آمدن شعر فروغ است ، تکیه بر دیوار واقعیت ها دارد و این امر نه تنها در دو کتاب تولدی دیگر و ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد به چشم می خورد . که در سایر اشعار سه کتاب اسیر و دیوار و عصیان نیز بارها دیده می شود .

خندید باغبان که سرانجام شد بهار

دیگر شکوفه کرده درختی که کاشتم

دختر شنید و گفت چه حاصل از این بهار

ای بس بهارها که بهاری نداشتم

" دختر و بهار "

دانم اکنون از آن خانه ی دور

شادی زندگی پر گرفته

دانم اکنون که طفلی به زاری

ماتم از هجر مادر گرفته

" خانه متروک " اسیر

این جا ستاره ها همه خاموشند

این جا فرشته ها همه گریانند

این جا شکوفه های گل مریم

بی قدر تر ز خار بیابانند

" برای تو " عصیان

آه آری این منم اما چه سود

ِ" او " که در من بود دیگر نیست نیست

می خروشم زیر لب دیوانه وار

او که در من بود آخر کیست کیست

" گمشده " دیوار

شعر فروغ ملموس و باور کردنی است . او به سرودن نیاویختنا تنها شعری گفته باشد ، او به آنچه می گفت ایمان داشت و مهر می ورزید . شعرش ، رنگ زندگیش و زندگیش نقش شعر هایش بود . هرگز با لعاب های مر سوم شعرش را نیاراست . همچنان که از داوری های دیگران بر گفته هایش نهراسید و از ادامه راه باز ش نداشت و گفتنی است ، بر عکس بسیاری که فروغ واقعی را متجلی در دو کتاب آخرش می بینید ، من معتقدم : او چه گونه می توانست آن زن تنهای تولدی دیگر باشد ، اگر از شور و شوق زدگی ها و عصیان های آنچنانی نگذشته باشد ، اگر اسارت جسم و اندیشه اش را حس نکرده و بر دیوار های سخت موانع نکوبیده و نتاخته باشد . فروغ حاصل همه این هاست ، فروغی که چهل سال بیش نزیست . اما به تکامل شعر شعری صد ساله رسید . چون معادله ای که اجزایش با هم نمی خواند . و این توشه ها را منزل به منزل با خود برد تا به فتح باغ رسید . و گرچه مدعی بود که کسی او را به آفتاب معرفی نخواهد کرد . اما آن چنان آفتاب پر فروغی شد که غروب زمان هرگز از او گذر نخواهد کرد ، از آن پری کوچک و غمگینی که نه تنها صدایش ، بلکه ردای واژه هایش نیز جاودانی است .

بهمن 1385 شیوااااااااااماهیچ ... ساری .

استفاده از مطالب این وبلاگ با ذکر عنوان این وبلاگ آزاد می باشد .

تكرار زنبيل و ريسمان ... پيرمرگي چيست ؟

faslsard — Sun, 10 Dec 2006 20:21:18 GMT

پيرمرگي چيست ؟

پير مرگي در بعضي از شاعران با همه شتاب زمان معنايي نداشته و ندارد . وقتي به پشت سر نگاه مي كني ، قرني يا قرن ها گذشته است . و نوه ها و نبيره هاي بشري ، شعري را زمزمه مي كنند كه انگار همين ديروز از زبان جواني به نام خيام ، به نام حافظ ، مولانا ، بنام حماسه سراي بزرگ فردوسي و صداي نيما ، كاشف كبير است و بدنبال آن صداي پري مردانه ي احمد شاملو و صداي ني لبك دختر درياها ، فروغ فرخزاد به گوش مي رسد .

بعد از جوانمرگي فروغ و گذشت چند دهه از شعر نيماست تنها صداست كه مي ماند صداي جاودانه زني كه به زنانگي خود ايمان داشت . در دوره اي كه زن ابزاري بيش ديده نمي شد ، در دوره اي كه همه ي صداها و قدرت ها مردانه بود ، عشق هم مردانه بود . در شعر خسته :

اي زن كه دلي پر از صفا داري

از مرد وفا مجو ، مجو هرگز

او معني عشق نمي داند

راز دل خود به او مگو هرگز .

او با تولدي ديگر وارد دنياي فلسفي تر و بلحاظ شعري قدرتمند تر مي شود و راز ماندگاريش را به گوش جهانيان مي رساند:

به افتاب سلامي دوباره خواهم كرد

به جويبار كه در من جاري بود

به ابرها كه فكر هاي طويلم بودند

به رشد دردناك سپيدار هاي باغ كه با من

از فصل هاي خشك گذر مي كردند

به دسته هاي كلاغان

كه عطر مزرعه هاي شبانه را

براي من به هديه مي آورند .

ابتدا فروغ با سه دفتر ( اسير ، ديوار و عصيان ) آشعار سطحي را پشت سر گذاشت . اشعاري صميمي ، بي پرده و سماجت گونه از عشق ، رنج ، گناه ، و لذت . كه با فرو رفتن در شعر تولدي ديگر به اوج قدرت رسيد . فروغ هيچ گاه حس واقعي و جزيي شعرش را فداي لفاظي و تزيين كلمه و در نهايت فرم محض نكرد ، گرچه به اعتقاد نگارنده ، فرم در اشعار ديگرش ، پا به پاي قدرت تصوير ، توصيف ، تخيل و صورت ديگر شعر پيش رفت .

در سرودن عشق ماهرتين شاعر زن فروغ است . او توانسته است در جوان ترين نسل امروز ، روح جاودانه ش را به مخاطب شعر دوست و شاعر امروز همراه كند . فروغ با جسارت شگرف و در خود تحسين اندامش را وارد واژه ها ي بكر كي كند و جستجو گرانه هر لحظه ، خود را از پا در مي آورد و براي كشتن خويش ، به ادامه ي كسي ذر اوست ، زندگي مي كند . ( زندگي نو ) فروغ به جهاني مي رسد كه اگر نباشد گرسنه و ناقص است . او تن برهنه مي كند تا به خوشه هاي نارس گندم شير برساند . او سرشار از بخشش است . مدار انديشه ي هنرمند هيچ گاه متوقف نمي ماند:

چرا توقف كنم ؟

من خوشه هاي نارس گندم را

به زير پستان مي گيرم

و شير مي دهم.

گندم نارس "سمبل گرسنگي " است. تصوير پر قدرت مادر جهان و زمين . پيوند انسان و طبيعت. انسان براي انسان.

باور من در فوت و فن شعري فروغ نيست. بلكه به هستي فروغ فرخزاد ايمان دارم.بي گمان او بي هيچ بزرگ نمايي ، فقط چكه اي از شيرش روي كاغذ چكيده است تا سنبله ي گندم شعر بي خوشه نماند. او پيوستن و اتحاد اعتقاد دارد و زوال اشياء را در برابر صنعت مدرن مي بيند. با همين پيش بيني هاست كه به مدرنيسم پيوند مي خورد و يك تنه به نجات مي آيد :

به اصل خورشيد

و ريختن به شعور نو

طبيعي است

كه آسياب هاي بادي مي پوسند

چرا توقف كنم؟

من خوشه هاي گندم نارس را

به زير پستان مي گيرم

و شير مي دهم.

از زيبايي آن بزرگ شاعر لذت مي بريم و مي دانيم تنها نيستيم. فروغ به جادوگري مي ماند كه از كار خويش خرسند است :" انسان به نيروي شعر از واقعه بع خيال ، از ممكن به محال مي رود . در آن جا سر مست مي شود و اين سرمستي او را دگرگون مي سازد. پس با حال تازه اي به عالم واقع و حوزه ي ممكنات باز مي گردد ..." باور مي كنيم كه فروغ پشت پنجره اي در سكوت نشسته و منتظر است كسي به آفتاب معرفيش كند .

آفتاب ، اين زن فدا شده ي شعر را مي شناسد ، كسي كه همگام با زندگي شاعرانه اش ، قرار دادهاي اجتماعي را پس زد و زنجير از پاي افكند. او به دنبال خوشبختي نبود . او صميمي ، معصوم و خوشبخت بود . فروغ يكي يكي پرده هاي عنكبوتي دست ساز تحجر را پس زد و جلوتر از زمان عقب مانده ي كنوني ما جلوتر از مردان روشنفكر شاعر هنوز سنتي ، چندين گام تاريخي فراتر رفت . قضاوت اكنون ما دربارهي زندگي ، رفتار و به طور كل هنرش يكسان است. او صادق و صميمي در شعر فرو رفت. زني كه دنيا را متوجه خويش كرد. در كنار دستش باغ همه ي اشياء ، باغ همه ي صداها و نور ها ، سمبل ها و اسطوره ها. امروز بعضي از شاعران درمانده كه با طرح و توطئه ، جمله سازي مي كنند ، با فروغ فاصله اي عميق دارند . كاش او مي دانست پير مرگي در زمان ما بيشترين كشته را داده است . چقدر غريبند آناني كه خود را نمي شناسند. از اين شاعران مي گذريم و با طرح سوالي به پايان مقاله نزديك مي شويم :

قدرت در شعر چيست ؟ و قدرتمند كيست ؟

در هر زمينه اي مي توان اين پرسش را مطرح كرد . از ساختن يك قطعه موسيقي تا بناي شهري و نهايتا" سياست كه اساس و مبنايش قدرت و قدرتمندي است . به نظر نگارنده ، معني قدرت در هر زمينه اي يكسان نيست . مثلا اگر بين شاعر و سياستمدار مقايسه اي صورت بگيرد ، فرقي اساسي در اين دو ، اين است كه سياست با سادگي و خود بودن واقعي فرد در تضاد است و نهايتا" منجر به سقوط و شكست فردي مي شود. اما در شعر سادگي و خود بودن شاعرانه در سطح عام آن ، توانايي و قدرت و هوشمندي شاعر را مي رساند . در اين مورد فروغ به گفته ي نيما اشاره دارد : " نيما معتقد بود شعر يك قدرت است . يك قدرت حسي و ادراكي كه توسط آن معاني و صور گوناگون در بروز خود قوت پيدا مي كنند . شعر عبارت است از واحد هاي احساسات و امروز با مسائل اجتماعي و اخلاقي و فلسفي و علمي ارتباط دارد."

فروغ شعر گفتار را چه ذهني و چه عيني مي شناخته است و در سطر هايي گاه كوتاه ( دو كلمه ) و گاه طولاني تر به لحاظ فرم به كار برده است. بسيار شگفت انگيز است كه با محتواي درون بخشي و برون بخشي يك تصوير ، به ساختي پر قدرت در يك سطر دست پيدا مي كند و با شكوه از كنار زندگي روزمره ي ما چيزي را مي قاپد و به درستي با اندوه ژرفش نسبت به اجتماع ، آن را به ما مي بخشد.

همه ي هستي من آيه تاريكي است

كه تو را در خود تكرار كنان

به سحر گاه شگفتن ها و رستن هاي ابدي خواهد برد

...

زندگي شايد

يك خيابان دراز است كه هر روز زني با زنبيلي از آن مي گذرد

زندگي شايد

ريسماني است كه مردي با آن خود را از شاخه مي آويزد

زندگي شايد

طفلي است كه از مدرسه بر مي گردد

با نظر رضا براهني كه مي گويد : اين شعر سادگي مطلق است مخالفم. زيرا اين شعر يكي از برجسته ترين شعر هاي فروغ است كه بي شك فلسفه ، عرفان ، شك ، با بعدي روانشناختي ، گاهي بسوي ياس و گاهي اميد . تولد و مرگ ، اعتراض به اجتماع و صبيعت و جاودانگي نوع بشر . هرگز نمي توان چنين شعري را در سادگي مطلق سرود . شايد بنده معني شادگي را نمي دانم :

و بدينسان است

كه كسي مي ميرد

و كسي مي ماند

بايد بگويم در مورد معرفي شخصيت فروغ در كتاب طلا در مس ، كمي بي انصافي شده است . آيا بهتر نيست تجديد نظري نسبت به صفحات كتاب بشود . چرا كه فروغ " مرد دورويي نبود " زني شاعر ، هنرمند متعهد به شعر و تنها شاعري است كه در زندگي مادي و معنويش شاعرانه زيست . او قبل از آن كه باد ما را با خودش ببرد،دست هايش را در باغچه مي كارد و به پيوستن پرستو ها اعقتاد دارد :

دست هايم را در باغچه مي كارم

سبز خواهم شد ، مي دانم ، مي دانم ، مي دانم

و پرستو ها در گودي انگشتان جوهريم

تخم خواهند گذاشت

ويرايش مطالب : شيوااااااااااااااااماهيچ ... ( كسي مثل هيچ كس نيست ) ساررري آذر 85

عكسي از فروغ .. ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد ... شيوااااااااااااماهيچ

faslsard — Sun, 10 Dec 2006 20:14:31 GMT

نگاهی به برسی آثار تولدی دیگر فروغ فرخزاد و بوف کور صادق هدایت

faslsard — Mon, 16 Oct 2006 00:13:18 GMT

نگاهی به برسی آثار تولدی دیگر فروغ فرخزاد و بوف کور صادق هدایت

گذشته , آینده , ساعت , روز , ماه و سال همه برایم یکسان است . شوخی نیست , سه سال , نه دو سال و چهار ماه بود . ولی روز و ماه چیست؟

بوف کور ,

(" چند دقیقه , چند ساعت , چند قرن گذشت نمی دانم " ) بوف کور , ... این زمان که نه دقیقه اش معلوم است و نه حدش و نه تفاوتی است بین قرن و روز در آثار فروغ هم به شکلی تجلی می کند , با همین مفهوم و همین درک , او هم از زندگی و زمان و لحظه ها همین احساس را دارد .

(زندگی شاید / افروختن سیگاری باشد / در فاصله ی رخوتناک دو همآغوشی)

تولدی دیگر ... که این دو همآغوشی نشان دهنده ی فاصله ی یک عمر از تولد تا گور , از رحم مادر تا خاک سرد گور و این فاصله به حد کشیدن یک سیگار محدود یا نامحدود می شود با همان تلخی و کیفی که در سیگار است و در صفحه ی 36 تولدی دیگر از خواب هزار ساله ی اندام صحبت می کند .

اگر قدری در اشعار کتاب تولدی دیگر دقیق شویم به یک نکته برخورد می کنیم و آن طرز احساس خاص فروغ از شهوت و عشق است که همیشه با مرگ توام است . این مسئله مانند ترجیع بند در اغلب اشعار فروغ تکرار می شود :

( غربت سنگینم از دل دادگیم / شور تند مرگ در همخوابگیم )

( و عشق و میل و نفرت و دردم را / در غبت شبانه قبرستان / موشی به نام مرگ جویده است )

( تو گونه هایت را می چسباندی / به اظطراب پستانهایم / و گوش می دادی / به خون که ناله کنان می رفت / و عشق من که گریه کنان می مرد )

( آه من پر بودم از شهوت , شهوت مرگ )

( انبوه سایه گستر مژگانش / جاری شد از بن تاریکی / در امتداد آن کشاله طولانی طلب / و آن تشنج , آن مرگ آلود / تا انتهای گمشده ی من )

( پیوسته در مراسم اعدام / وقتی طناب دار / چشمان پر تشنج محکومی را / از کاسه با فشار به بیرون می رخت / آن ها به خود فرو می رفتند / و از تصور شهوتناکی / اعصاب پیر و خسته شان تیر می کشید)

( مشوق من / با آن تن برهنه بی شرم / بر ساق های نیرومندش / چون مرگ ایستاده بود )

و این درست برداشت هدایت از مرگ و عشق و شهوت که همیشه با هم جلوه می کنند , با این تفاوت که فروغ کامیابی عشقی برایش به اندازه ی هدایت نفرت انگیز نیست . در بوف کور به این طریق شهوت و مرگ در کنار هم ظهور می کنند :

( به قدری آن تاثیر عمیق و پرکیف بود که از مرگ هم کیفش بیش تر بود ) بوف کور ... ( آرزو می کردم که یک شب را با او بگذرانم و با هم در آغوش هم می مردیم ) بوف کور...

( فقط یک بار دختر خودش را به من تسلیم کرد ... آن هم سر بالین مادر مرده اش بود ... مرا به سوی خود می کشید و چه بوسه های آبداری از من می کرد ... مرده با دندانهای ریک زده اش مثل این بود که ما را مسخره کرده بود ... من بی اختیار او را در آغوش کشیدم و بوسیدم ) بوف کور

( کم ترین اثری از زندگی در او وجود نداشت ... لباسم را کندم رفتم روی تختواب پهلویش خوابیدم مثل نر و ماده ی مهر گیاه به هو چسبیده بودیم ... او این جا در اتاق من در تختخواب من آمده تنش را به من تسلیم کرد . تنش و روحش هر دو را به من داد ) بوف کور , صادق هدایت

همانطور که قهرمان بوف کور هیچ گاه با جفتش با زنش نتوانست از هیچ لحاظ تفاهمی پیدا کند و ناکام ماند همانطور که تنها بود و در آرزوی یک بار هم آغوشی او و بالاخره در آخرین لحظه که با او هم خوابه می شود باز چهره ی مرگ با خنجری که در پهلوی لکاته فرو می کند بر او ظاهر می شود , فروغ هم با این مساله مواجه است و می گوید :

( چگونه ناتمامی قلبم بزرگ شد / و هیچ نیمه ای این نیمه را تمام نکرد / چگونه ایستادم و دیدم / زمین به زیر دو پایم زتکیه گاه تهی می شود / و گرمی تن جفتم / به انتظار پوچ تنم ره نمی برد ) فروغ

زندگی فروغ به همان اندازه تلخ و تاریک و سیاه است که زندگی قهرمان بوف کور . روح بزرگی که آرزوی پرواز دارد در محدوده ای به شکل اتاق محبوس است و این اتاق دایم تنگ و تنگ تر می شود تا جایی که با یک قبر سرد و تاریک تفاوتی نمی تواند داشته باشد و گاه به صورت یک تابوت در می آید . قهرمان بوف کور در یک اتاق اغلب اوقاتش را می گذراند و این محلی است که از او به این شکل یاد می شود .

( آیا اتاق من یک تابوت است ؟ ) بوف کور ... ( در این اتاق که هر دم برای من تنگ تر و تاریک تر از قبر می شد ... این اتاق مقبره ی زندگی من زندگی و افکارم بود ) بوف کور

و این همان محدوده ای است که فروغ هم این گونه آن را احساس می کند :

( من به آواز می اندیشم / ... و بر گوری کوچک , کوچک چون پیکر یک نوزاد )

و اگر به علت هم نگاه کنیم علت یکسان است و آن بیگانگی و تنافری است که فروغ و هدایت بین خود و مردم احساس می کنند و تقریبا هر دو مردم گریز و انزوا طلبند .

( حس می کردم همه ی این مردمی که می دیدم و میانشان زندگی می کردم دور هستم ) بوف کور

( ولی در اتاقم یک آینه به دیوار است که صورت خودم را در آن می بینم و در زندگی محدود من این آینه مهم تر ز دنیای رجاله ها است که با من هیچ ربطی ندارند ) بوف کور

فروغ هم از این که ( چراغ های رابطه تاریکند ) به ( گوری کوچک می اندیشد ) هر چند این محیط زندگی از لحاظ شکل و وضعیت یکنواخت است . رابطه ی آن هم با دنیای خارج به یک گونه است . هدایت از محل زندگیش به وسیله ی با مردم شهر مربوط می شود و فروغ هم تنها از راه یک پنجره با مردم شهر مربوط می شود و فروغ هم تنها از راه یک پنجره با دنیای مردم ساده لوح و احمق در تماس است و گاه نیز با یک شکل این رابطه قطع می شود :

( اتاقم یک پستوی تاریک و دو دریچه با خارج , با دنیای رجاله ها دارد . و از آن جا مرا با شهر ری مربوط می کند ) بوف کور

و این دریچه که با دنیای خارج او را مربوط می کند , اغلب بسته می شود . حال گاه به دست خود نویسنده و گاه خود به خود .

( ... مردم به بیرون شهر هجوم آورده بودند . من پنجره ی اتاقم را بستم ) بوف کور

ولی در اینجا می خواهد از روزن پستو منظره ای را که قبلا دیده بود دوباره ببیند وضع فرق می کند :

( پرده ی جلو پستو را پس زدم و نگاه کردم به دیوار سیاه و تاریک مانند همان تاریکی که سر تا سر زندگی مرا فرا گرفته بود جلو من بود _ اصلا هیچ منفذ و روزنه ای دیده نمی شد ) بوف کور

و فروغ هم که سهمش (پایین رفتن از یک پله ی متروک است و به چیزی در پوسیدگی و غربت واصل گشتن ) رابطه اش با دنیا همان پنجره ای است که قناری به اندازه ی آن فقط می تواند آواز بخواند و یا از یار مهربانش می خواهد که این پنجره را بیاورد تا از آن به ازدحام کوچه ی خوشبخت بنگرد و آسمان را از آن دریچه ببیند . ولی گاه متذکر می شود : ( سهم من ؟ آسمانی است که آویختن پرده ای آن را از من می گیرد ) فروغ

این دنیای خارج آیا در نظر این نویسنده و این شاعر چه وضعی دارد ؟ دنیای شک است و تکرار و خشبختی های مضحک و ابلهانه و دنیای بی فکری و شهوت های ابلهانه . دنیای شک است به جه نحو ؟

صادق هدایت می گوید :

( من از پس چیز های متناقض دیده و حرف های جور به جور شنیده ام ... حالا هیچ چیز را نمی توانم باور کنم ... به حقایق آشکار و روشن همین الان هم شک دارم ) بوف کور

و فروغ نیز می گوید : ( ما از صدای باد می ترسیم ما از نفوذ سایه های شک در باغ های بوسه هامان رنگ می بازیم ) دنیای تکرار به نحو عجیبی در بوف کور توجیه شده است . همه کسانی را که او می بیند انگشت سبابه دست چپشان در دهنشان است یا ذکر مکرر این نکته که دست در جیبش می کند و مواجه می شود با این که ( دو قرآن و یک عباسی بیش تر ) در جیبش نیست یا منظره ی دختری که شاخه گلی به پیر مردی هدیه می کند و این تکرار وقایع و حوادث به طرز عجیبی نقاشی شده است و نقاشی شده و فروغ نیز از جمله ( دوستت دارم ) بی زار است چرا که , ( ... دوستت می دارم حرفی است که از جهان بیهودگی ها و کهنه ها و مکرر ها می آید ) تولدی دیگر

دنیای خوشبختی ها ی مضحک و ابلهانه است دنیای رجاله ها در بوف کور دنیایی است با لذات مضحک و غم های ابلهانه و خوشبختی های مسخ شده و دایه اش همیشه با افکار گذشته دل خوش است و قصاب از بریدن و دست به گوشت ها زدن احساس لذت می کند .

این خوشبختی را فروغ فرخزاد هم به این ترتیب تمسخر می کند :

( می توان با هر فشار هرزه ی دستی / بی سبب فریاد کرد و گفت : / آه من بسیار خوشبختم ) یا خوشبختی پوچی که در ازدحام کوچه آن را می بیند و در شعر ( دلم برای باغچه می سوزد ) پدرش را در خواندن شاهنامه و گرفتن حقوق تقاعد , و مادرش را در خواندن نماز , برادرش را موقع گم شدن در ازدحام میکده و خواهرش را در علاقه به گل ها و همسر و فرزند مصنوعی خوشبختی می بیند یا خوشبختی مضحکی که در ( ای مرز پرگهر ) طنز آمیز هنوان می شود . دنیای بی فکری است که انتخاب سمبل ها نیز یک شکل است .

فروغ می گوید : ( زن های باردار نوزاد های بی سر زاییدند ) بی توجه به آن قسمت بوف کور نبوده که نوشته است . ( مردم این شهر به مرگ غریبی مرده بودند ... به هر کس دست می زدی سرش کنده می شد می اتفاد ... همین که او را لمس کردم سرش کنده شد و به زمین افتاد ) بوف کور

در بوف کور شهوتی که زنش ( لکاته ) به تماس با پیر مرد خنز رپنزری و قصاب سرگذر و دیگران دارد یا دایه اش که احتمال می داده در کودکی با او طبق می زده نظیر شهوات مورد اعتراض فروغ هم هست ( به دنبال آن آویخته شده و منتهی به آلت تناسلیشان می شد )

این دنیای تاریک و پر ابهام و بی معنی همان به که با آویختن پرده ای محو و فراموش شود از نکات مشترک بوف کور و تولدی دیگر نقش خاص ( آینه ) را باید مورد توجه قرار داد . قهرمان بوف کور در اتاقش یک آینه است که صورت هودش را در آن می بیند و برایش از دنیای رجاله ها مهم تر است _ که فروغ نیز حجمی از تصویری آگاه را در حال بازگشت از یک مهمانی آینه می بیند .

قهرمان بوف کور پس از هر اتفاقی در آینه می نگریسته تا جایی که مساله وحشتناک همسانی او با دیگران مطرح می شود و پس از قتل زنش که به آینه نگاه می کند خودش را شبیه مرد خنزرپنزری میبیند .

و فروغ نیز می گوید : ( من هیچ گاه پس از مرگم / جرات نکرده ام که در آینه بنگرم / و من انقدر مرده ام که هیچ چیز مرگ مرا دیگر ثابت نمی کند ) یا آن هنگام که تمام روز در آینه گریه می کرده یاد آورنگاه کردن قهرمان بوف کور در آینه است پس از آن که از بستر بیماری بلند می شود .

مساله جالب توجه این جا است که گاه نتیجه نگریستن در آینه یکی است و به یک منظور : ( عموی من ... یک شباهت دور و مضحک با من داشت مثل این که عکس من روی آینه دق افتاده باشد ) بوف کور . و فروغ می گوید : ( به مادرم که در آینه زندگی می کرد / و شکل پیری من بود / ... / سلامی دوباره خواهم داد )

حالا غریبی را که هدایت احساس و تشریح می کرد گویی در فروغ هم تکرار شده است . در بوف کور می آید : ( یک توده در حال فسخ و تجزیه بودم ... یک نوع فسخ و تجزیه عجیبی را طی می کردم ) و گویی فروغ هم که گاه در همین عوالم و حال و هوا به سر می برده : ( نبضم از طغیان خون متورم بود / .../ تنم از وسوسه / متلاشی گشتن ) تولدی دیگر ... و آن جا که اعتقاد خودش را به این که ( تنها صدا است که می ماند) ابراز می کند به این فسخ و تجزیه تن در می دهد .

گاه فروغ به روز های گذشته می اندیشد و خاطرات کودکیش را تحت عنوان ( آن روز ها رفتند ) غرغره می کند و از یاد و یاد بود ها و یادگاریهای بچگی اش حرف می زند . هدایت نیز آن روز ها را به مناسبت های مختلف ترسیم می کند : ( متدرجا حالات و وقایع گذشته و یادگاری های پاک شده و فراموش شده ی زمان بچگی خودم را می دیدم ... ) بوف کور ...

و بالاخره فروغ که دست هایش را در باغچه می کارد به امیدی که سبز شود و خود را از تبار گل ها می داند و دلش برای باغچه که از خاطرات سبز تهی می شود می سوزد , معلوم نیست آیا به این عواملم هدایت توجه داشته است که می گوید :

( تمام وجودم به طرف عالم کند و کرخت نباتی متمایل شده بود ) بوف کور یا ( تریاک روح نباتی , روح به طی التحرکت نباتی را در کالبد من دمیده بود , من در عالم نباتی سیر می کردم , نبات شده بودم ) بوف کور

با توجه به آن چه گفته شده یک نکته مسلم و روشن می شود و آن نزدیکی بینش از حد احساس این دو ساعر و نویسنده به یک دیگر است . گویی از یک دریچه به دنیا نگاه می کردند . بعد زمان , مرگ , زندگی , عشق , نفرت , به یک صورت در برابر آنا تجلی می کرده تا بدان جا که فروغ تحت تاثیر کشش و جاذبه ی تخیلات هدایت از نو متولد می شود و در دنیای تازه ای با حرف ها و احساسات و برداشت های تازه , و شاید این همان دنیایی است که هدایت در قسمتی از بوف کور می گوید :

( مثل این که دوباره در دنیای گمشده ای متولد شده بودم )

و فروغ که اعتقاد داشته قبل از این که اتفاق بیفتد باید آگهی تسلیتی برای روزنامه بفرستد . و ( صلیب سرنوشتش را بر فراز قتل گاه خویش بوسیده ) و نامش دیگر غبار مقبره ها را هم بر هم نمی زند و در آسمان ملول ستاره ای را می دیده که می سوخته و می رفته و می مرده مسلما" از کسی که معتقد است ( اگر راست باشد هر کسی یک ستاره او دور و بی معنی است و شاید اصلا ستاره ای نداشته باشد ) کسی خودش را در حالت فسخ و تجزیه می دیده با کرم هایی که روی بدنش ظاهر شده و دو زنبور طلایی در پرواز به اطرافش , کسی که کیف مرگ را چشیده و اتاقش مقبره ی وا شده , بی خبر نبوده است .

بی مناسبت نیست اگر بگوییم افتخار دیگری که بر بالای نام صادق هدایت نقش بسته تولد فرزند خلفی است به نام فروغ فرخزاد آن هم فقط از بوف کور او .

روحشان شاد .... شیوااااااااااا ماهیچ . ساری مهر ماه 85

پرنده اي كه مرده بود به من پند داد پرواز را بخاطر بسپارم

faslsard — Sat, 29 Jul 2006 22:43:18 GMT

تولد و مرگ

faslsard — Sat, 29 Jul 2006 22:11:18 GMT

تولد و مرگ

بر او ببخشاييد بر او كه گاه گاه

پيوند دردناك وجودش را

با آب هاي راكد

و حفره هاي خالي ، از ياد مي برد

و ابلهانه مي پندارد

كه حق زيستن دارد .

تولدي ديگر

زندگي يك شاعر را اگر بخواهي بشناسي بايد در ميان شعرهايش جست و جو كني . و شاعر ، وقتي كه شاعر نيست ، قابل شناختن نيست . هزار واسطه بين شما و او پيدا مي شود . بي ترديد بين فروغ و اطرافيانش كه او را در ميهماني ها ، كافه ها و مجامع هنري مي ديدند ، هميشه فاصله اي وجود داشت تا به تحقير فروغ بپردازند ، به او نيش بزنن و از خود بي رحمانه دور كنند . بين آنها با فروغ فاصله اي بود . چه كسي به راستي مي تواند خاطره اي از فروغ نقل كند كه نشان دهنده ي زندگي فروغ ، روحياتش و فكرش باشد ؟ براستي چه كسي مي تواند ؟؟ !!! فروغي كه اينك ما مي شناسيم بي شك از بين شعر هايش جسته ايم ، شعر هايي كه صداقانه با ما حرف مي زنند و اشكي كه تا زنده بود هرگز اطرافيان فروغ آنرا نديدن و كلماتي كه با مرگ فروغ به يك باره بار معنايي صد چندانه يافت .

سيرابي و رسيدن ملال آور است ، حركت ، در عمق اصالت ، در فاصله هاي بسيار كوچك انجام مي گيرد . شتاب نيست . حد نصاب را نمي شود به راحتي شكست ؛ اما فروغ در رسيدن و سيري ، در عمق اصالت و در حد نصاب زندگي اش آفريد و خوب آفريد .

شعر فروغ شعر انديشه نيست ، شعر زندگي است . آدمي كه روبروي جهان و ديگر آدمها مي ايستد و عكسل العمل نشان مي دهد ، با اين تفاوت كه اين آدم از ما حساس تر ، پيچيده تر ، و لطيف تر است . فروغ با انرژي شروع مي كند . چيزي هست كه بايد به آن رسيد و چيزي هست كه بايد آن را از بين برد . اين را در تظاهر فروغ مي بيني . بره هاي اجتماعي مي توانند با اخم خويش ترا در راه غلطي كه مي رود پايدارتر كنند ، اما تو اگر هوشيار باشي مي بيني كه اين راه تو نيست و فروغ اين را دريافت و گرفتار شد .

آغاز آگاهي ، آغار حسرت ، آغاز بي تفاوتي و درد است . براي فروغ در اين آغاز همه چيز از نو تجديد مي شود . فروغ يك باره استحاله مي يابد . همان احساس هاي دختر مدرسه اي ، تصاوير آسمان هاي پر پولك ، شاخساران پر گيلاس ، حفاط پيچك ها ، بادبادكهاي بازيگوش ، كوچه اي گيج از عطر اقاقي ... همه بايد در اين زندگي تازه تحول يابند .

فروغ همه عمر از ملال بي تفاوتي ناليد ، زندگي اش همه سراسر تا به سر در تجزيه و تحليل و اين بي تفاوتي ملال آور گذشت . كار، بدين گونه محتاج وسيله اي است ، وسيله شاعر و خاطرات او ، زبان او ، تصوير هاي او و احساس هاي او هستند . در كار فروغ همه اين ها با هم حركت كرده است با هم دگرگون شده است و با هم قوام آمده است :

آن روزها رفتند

آن روزهاي خوب

آن روزهاي سالم سرشار

آن آسمان هاي پر از پولك

آن شاخساران پر از گيلاس ç آن روزها

...

جمعه ساكت

جمعه متروك

جمعه چون كوچه هاي كهنه ، غم انگيز

جمعه انديشه هاي تنبل بيمار

جمعه خميازه هاي موذي كش دار

جمعه بي انتظار ç جمعه

...

مي توان ساعات طولاني

با نگاهي چون نگاه مردگان ، ثابت

خيره شد در دود يك سيگار

خيره شد در شكل يك فنجان

در گلي بي رنگ ، بر قالي

از خطي موهوم ، بر ديوار ç عروسك كوكي

زندگي فروغ با عشق هياهو و تظاهر آغاز مي شود و در تسليم به طبيعت ، سكوت و بي تفاوتي پايان مي پذيرد . عشق در طبيعت مستحيل مي شود ، جنسيت يك پديده طبيعي مي گردد و تو بارگيري و باروري را مثل لطافت مخمل وار بارگيري گياهان مي پذيري .

در ابتدا مي داني چه چيزي ترا غمگين مي كند ، چه چيز ترا مي ترساند و چه چيز شادت مي كند ، اما هر چه بالغ تر و انديشمند تر مي شوي اين نقطه دورتر مي شود ، تو بر سعي خودت مي افزايي ، فقط مي تواني آن را به پديده هاي ديگر تشبيه كني ، مي تواني بگويي اين نقطه مثل آن تصوير است و ديگر با خودت طرف نيستي :

…

تمام روز در آيينه گريه مي كردم

نمي توانستم ، ديگر نمي توانستم

صداي كوچه ، صداي پرنده ها

صداي گم شدن توپ هاي ماهوتي

وهم سبز çو رقص بادكنك ها

…

آه ...

سهم من اينست

سهم من

آسماني است كه آويختن پرده اي آن را از من مي گيرد

سهم من پايين رفتن از يك پله متروكست

و به چيزي در پوسيدگي و غربت واصل گشتن

تولدي ديگر

…

سفر حجمي در خط زمان

و به حجمي خط خشك زمان را آبستن كردن

حجمي از تصويري آگاه

كه ز تنهايي يك آيينه بر مي گردد.

تولدي ديگر

و كتاب آگاهي ، كتاب تولدي ديگر ، بدينسان بسته مي شود . فروغ در آستانه اوج است . شعرش از طنز ، سادگي دخترانه و آرايش خالي مي شود . فرصت بسيار نيست . در چند شعر بايد همه تجربه هاي زندگي را معني كرد ، بايد به آن چيز مبهم ، آن چيز ي كه رد پوسيدگي و غربت است جان بخشيد. فروغ به حل اين مسئله مي پردازد. " دلم براي باغچه مي سوزد " يك تجديد خاطره و بدرود به گذشته است ، باغچه ، جهاني است كه تنفس بطني و رويش آرامش ميان هياهوي انسان فراموش شده است : در ، مادر ، برادر ، خواهر ، از مد نظرش مي گذرند ، ميان آنها تنهاست ، عقايد ، باور ها فلسفه ها ، عشق هاي مصنوعي همه و همه يك باره ارزش خود را از دست مي دهد :

من از زماني

كه قلب خود را گم كزده است مي ترسم

من از تصور بي هودگي اين همه دست

و از تجسم بيگانگي اين همه صورت مي ترسم

دلم براي باغچه مي سوزد

...

حس مي كنم كه وقت گذشته ست

حس مي كنم كه " لحظه " سهم من از برگ هاي تاريخ است .

حس مي كنم كه ميز فاصله ي كاذبي ست در ميان گيسوان من و دست هاي

اين غريبه ي غمگين

پنجره

و فروغ ، جدا از عشق ، از فلسفه ، از مذهب و از ... خويش را كنده از اين جهان مي بيند ، بايد به دستاويزي آويخت . فروغ در آواخر عمر خود بسيار متوحش بود . هيچ چيز را نتوانسته بود جايگزين اين همه ارزش هاي باطل شده كند . مرگ ، خلايي كه در پايان گند زدايي خاطره ظاهر مي شود ، اكنون در شعر فروغ شكل دقيق خويش را يافته است .

و این منم

زنی تنها

در آستانه فصلی سرد

در ابتدای درک هستی آلوده ی زمین

و یأس ساده و غمناک اسمان

و ناتوانی این دستهای سیمانی .

زمان گذشت

زمان گذشت و ساعت چهار بار نواخت

ساعت چهار بار نواخت

امروز روز اول دی ماه است

من راز فصلها را میدانم

و حرف لحظه ها را میفهمم

نجات دهنده در گور خفته است

و خاک ، خاک پذیرنده

اشارتیست به آرامش

ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد

…

من از کجا میآیم ؟

که اینچنین به بوی شب آغشته ام ؟

هنوز خاک مزارش تازه ست

مزار آن دو دست سبز جوان را میگویم......

ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد

…

و بدينسان است كه فروغ راهي مي شود ، ديگر ايستادن و ماندن ممكن نيست . آخرين شعر فروغ از اين رفتن ، اما " تا جانب آبي " سخن مي گويد :

چرا توقف كنم ، چرا ؟

پرنده ها به جستجوي جانب آبي رفته اند .

چرا توقف كنم .

همكاي حروف سربي بيهوده است

همكاري حروف سربي

انديشه حقير را نجات نخواهد داد .

پرنده اي كه مرده بود به من پند داد كه پرواز را به خاطر بسپارم ...

تنها صداست كه مي ماند ..

پس از اين دوره براستي فروغ چگونه مي توانست شعر بگويد ؟ چه مي گفت : آيا منحني نزولي خود را طي مي كرد ؟ آيا مراحل تازه اي در راه شعرش وجود داشت ؟ اگر در فروغ ديگر نيروي بالقوه اش وجود نداشت براي بالا رفتن و پرده را به يك سو زدن ، چقدر زيبا فروغ پرده براي هميشه بسته نگاه داشت ، و نگذاشت چشم پر انتظار ما در پس آن پرده هيچ نبيند . آكنون پرده بسته است .

فروغ شما را از ميان گل ها ، عشق ، مذهب ، خاطره ، آرزو ... به اين اتاق آورده است و جلوي اين پرده ايستاده ايد او براي شما هيچ نمي گويد . وقت ندارد ، رفتني است . پرده را براستي كدام يك از ما جرات خواهيم يافت تا كنار زنيم ؟

شيوااااااااااااااااااااااااااااا ماهيچ .. مرداد 85 ساررررري

تنها صداست كه مي ماند

faslsard — Mon, 10 Jul 2006 22:41:18 GMT